Trong các nhà máy hóa chất, xưởng sơn mực hay hệ thống xử lý nước thải, bạn có thể bắt gặp vô số loại bơm khác nhau. Nhưng có một dòng bơm luôn được ưu tiên khi cần sự an toàn, ổn định và khả năng làm việc với những lưu chất “khó tính” nhất: máy bơm màng. Với cơ chế hoạt động dựa trên dao động của màng đàn hồi, thiết bị này không chỉ vận hành bền bỉ mà còn đảm bảo chất lỏng không rò rỉ, không phát sinh tia lửa, phù hợp cả môi trường độc hại hoặc dễ cháy nổ. Vậy hãy cùng mình tìm hiểu máy bơm màng là gì? và lý do máy bơm màng trở thành lựa chọn hàng đầu cho các doanh nghiệp hiện nay nhé.
Máy bơm màng là loại bơm dịch chuyển dương (Positive Displacement Pump) hoạt động nhờ màng bơm đàn hồi dao động qua lại để hút và đẩy chất lỏng. Màng bơm được làm từ các vật liệu đặc biệt như Teflon, EPDM, Santoprene, giúp thiết bị chịu được hóa chất mạnh, dầu, dung môi hoặc chất mài mòn.
Đặc điểm nổi bật của máy bơm màng là không sử dụng phớt cơ khí, nhờ đó chất lỏng không bị rò rỉ ra môi trường. Đây cũng là lý do dòng bơm này phù hợp trong môi trường yêu cầu an toàn cháy nổ hoặc xử lý hóa chất độc hại — điều mà nhiều dòng bơm khác khó đáp ứng.
So với bơm ly tâm hay bơm bánh răng, máy bơm màng có khả năng làm việc với rất nhiều loại chất lỏng, từ loãng đến đặc, từ trung tính đến ăn mòn mạnh và cả lưu chất chứa tạp chất rắn.
Thân bơm là bộ phận khung vỏ bao bọc toàn bộ cụm bơm, chịu trách nhiệm bảo vệ các thành phần bên trong khỏi va đập, ăn mòn cũng như ảnh hưởng của môi trường làm việc. Thân bơm được chế tạo từ các vật liệu như Nhôm, Inox 304/316, PP, PVDF… nhằm đảm bảo khả năng chịu lực, chịu hóa chất hoặc chịu nhiệt tùy theo ứng dụng. Ngoài chức năng bảo vệ, thân bơm còn đóng vai trò định vị buồng bơm, màng bơm và hệ thống van, giúp máy vận hành ổn định và giảm rung lắc khi hoạt động với tần suất cao.
Màng bơm (Diaphragm) là bộ phận quan trọng nhất trong máy bơm màng, quyết định trực tiếp đến hiệu quả bơm và độ bền của thiết bị. Màng được làm từ vật liệu có độ đàn hồi cao như PTFE, EPDM, Santoprene, NBR để chịu được áp lực và sự ăn mòn hóa học. Khi máy hoạt động, màng bơm dao động qua lại để tạo ra áp suất hút – đẩy, nhờ đó lưu chất di chuyển trong hệ thống.
Buồng bơm là khoang làm việc nơi diễn ra quá trình hút – đẩy chất lỏng. Buồng bơm được thiết kế đối xứng gồm hai khoang riêng biệt, mỗi khoang chứa một màng bơm. Khi một màng giãn nở tạo lực hút, buồng đối diện sẽ co lại tạo lực đẩy, giúp dòng chất lỏng di chuyển liên tục.
Chức năng của buồng bơm:
Tạo môi trường kín để màng hoạt động
Dẫn hướng dòng chảy vào – ra theo đúng chu kỳ
Hỗ trợ ổn định áp suất trong quá trình bơm
Cổng hút và cổng xả là các đầu nối giữa máy bơm và hệ thống ống dẫn. Các cổng này có thể thiết kế dạng ren, mặt bích hoặc clamp tùy yêu cầu hệ thống.
Chức năng:
Cổng hút: dẫn chất lỏng từ bồn/đường ống vào buồng bơm khi áp suất âm hình thành
Cổng xả: đưa chất lỏng ra ngoài khi áp suất dương được tạo ra
Ngoài ra, hai cổng này kết hợp với van một chiều (bi – đế van) để đảm bảo chất lỏng chỉ di chuyển theo một hướng, không bị chảy ngược khi chu kỳ thay đổi.
Đối với bơm màng khí nén, bộ phân phối khí (Air Valve / Pilot Valve) là bộ phận quan trọng nhất giúp thiết bị vận hành trơn tru. Bộ này có nhiệm vụ điều hướng luồng khí nén sang hai bên màng theo chu kỳ, giúp màng dao động liên tục.
Chức năng chính:
Chuyển đổi luồng khí tạo chu kỳ hút – đẩy
Đồng bộ hoạt động giữa hai màng bơm
Đảm bảo bơm chạy ổn định, không bị giật hoặc tắc khí
Giảm tiêu hao khí nhờ thiết kế tiết lưu tối ưu\
Bộ phân phối khí được coi là “bộ não” của máy bơm màng khí nén vì mọi hoạt động của bơm đều phụ thuộc vào khả năng luân chuyển khí của bộ phận này.
Ở bơm màng điện (EODD), động cơ truyền động thay thế hoàn toàn bộ phân phối khí. Động cơ có thể là động cơ điện AC, DC hoặc motor chống cháy nổ tùy ứng dụng.
Chức năng:
Tạo chuyển động cơ học (kéo – đẩy) tác động lên màng bơm
Giúp máy vận hành ổn định với lưu lượng đều hơn so với máy bơm khí nén
Tiết kiệm năng lượng, hiệu quả cao cho hệ thống bơm liên tục, Động cơ truyền động kết hợp với hệ thống thanh kết nối và trục dẫn động để tạo lực dao động cho màng bơm, giúp máy hoạt động trong cả môi trường không có khí nén.
Khi bơm hoạt động, khí nén hoặc mô-tơ điện làm màng thứ nhất giãn ra, tạo áp suất âm khiến van hút mở và chất lỏng được hút vào buồng bơm. Ở buồng còn lại, màng thứ hai co lại, tạo áp suất dương đẩy chất lỏng qua van xả đi ra ngoài.
Hai màng này hoạt động luân phiên, lặp lại liên tục tạo ra dòng chảy ổn định.
Bơm màng khí nén dùng khí nén tác động trực tiếp vào màng.
Bơm màng điện dùng trục cơ khí để kéo – đẩy màng.
Nhờ cấu trúc không phớt, quá trình hoạt động luôn kín, không rò rỉ.
Máy bơm màng không sử dụng trục quay và phớt cơ khí, màng bơm đàn hồi ngăn cách hoàn toàn chất lỏng với môi trường bên ngoài.
Nhờ đó, không rò rỉ hóa chất, dung môi hay chất độc hại, đảm bảo an toàn cho nhân viên và nhà xưởng.
Đặc biệt thích hợp cho các môi trường dễ cháy nổ hoặc có hóa chất ăn mòn mạnh.
Máy có khả năng tự mồi, hút chất lỏng ngay cả khi bồn chứa ở vị trí thấp hoặc đường ống bị khô.
Có thể chạy chạy khan tạm thời mà không gây hư hỏng nghiêm trọng, điều mà nhiều loại bơm ly tâm hoặc bánh răng không làm được.
Chịu được chất lỏng loãng, đặc, nhớt cao, chứa hạt rắn, bùn, slurry, dung môi, sơn, mực in, axit – kiềm.
Phù hợp với hầu hết các ngành: hóa chất, thực phẩm, dược phẩm, xi mạ, xử lý nước thải.
Chịu được chất lỏng loãng, đặc, nhớt cao, chứa hạt rắn, bùn, slurry, dung môi, sơn, mực in, axit – kiềm.
Phù hợp với hầu hết các ngành: hóa chất, thực phẩm, dược phẩm, xi mạ, xử lý nước thải.
Bơm có thể chạy ở nhiệt độ, áp suất, hóa chất mạnh hoặc môi trường bùn – slurry mà vẫn ổn định.
Không yêu cầu hệ thống chống cháy phức tạp khi dùng bơm khí nén.
Máy bơm màng là giải pháp bơm công nghiệp linh hoạt, an toàn và đáng tin cậy cho nhiều loại chất lỏng, từ hóa chất ăn mòn, bùn đặc, dung môi đến thực phẩm và dược phẩm. Nhờ cấu tạo đơn giản nhưng hiệu quả, khả năng tự mồi, vận hành an toàn và chi phí bảo trì thấp, bơm màng đã trở thành lựa chọn hàng đầu trong các ngành công nghiệp hiện đại. Việc hiểu rõ cấu tạo, nguyên lý hoạt động, ưu điểm và các loại máy bơm màng sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn thiết bị phù hợp, tối ưu hóa quy trình sản xuất và đảm bảo an toàn cho toàn hệ thống.
Xem Thêm:
