Bơm Ly Tâm Trục Ngang Là Gì? Cấu Tạo Và Nguyên lý Hoạt Động
Bơm ly tâm trục ngang là một trong những dòng bơm phổ biến nhất hiện nay, được sử dụng rộng rãi trong cấp thoát nước, xử lý nước thải, bơm tuần hoàn và hàng loạt ứng dụng công nghiệp. Với cấu tạo đơn giản, hiệu suất cao và khả năng vận hành ổn định, loại bơm này mang đến giải pháp bơm chất lỏng hiệu quả, bền bỉ và tiết kiệm chi phí. Khi lựa chọn đúng thông số và đúng thương hiệu, bơm ly tâm trục ngang không chỉ đáp ứng nhu cầu lưu lượng – cột áp mà còn đảm bảo độ tin cậy trong suốt quá trình vận hành.

I. Máy Bơm Ly Tâm Trục Ngang Là Gì?
Bơm ly tâm trục ngang là loại máy bơm trong đó trục quay của cánh bơm nằm theo phương ngang. Khi động cơ quay, cánh bơm tạo ra lực ly tâm đẩy chất lỏng di chuyển từ cửa hút sang cửa xả với lưu lượng lớn và áp lực ổn định. Đây là loại bơm phổ biến nhất trong công nghiệp nhờ: độ bền cao, dễ bảo trì, linh hoạt ứng dụng và chi phí vận hành thấp.
II. Cấu Tạo Máy Bơm Ly Tâm Trục Ngang

Dòng bơm ly tâm trục ngang được thiết kế theo kiểu hình xoắn ốc, có trục bơm nằm ngang. Có các bộ phận cấu thành tương tự như các dòng máy bơm ly tâm khác như:
Động cơ điện: Động cơ hay motor là bộ phận vô cùng quan trọng, mang chức năng tạo ra động lực – cung cấp năng lượng giúp cánh quạt quay. Công suất của động cơ quyết định lưu lượng, áp lực và hiệu suất của bơm. Trong các loại bơm ly tâm vi sinh hoặc hóa chất, motor thường là motor chống nổ hoặc motor Inox để phù hợp môi trường đặc thù.
Cánh bơm (bánh công tác): Cánh bơm là bộ phận quan trọng nhất vì trực tiếp tạo ra lực ly tâm. Các kiểu cánh phổ biến:
-
Cánh kín (Closed impeller) – dùng cho nước sạch
-
Cánh nửa kín (Semi-open impeller) – dùng cho nước hơi bẩn
-
Cánh mở (Open impeller) – dùng cho bùn loãng và chất lỏng có tạp chất
Cánh bơm thường làm bằng inox, đồng hoặc nhựa kỹ thuật, chịu mài mòn và ăn mòn cao.
Trục bơm: Trục bơm là phần truyền mô-men từ động cơ tới cánh bơm. Trục phải có độ cứng cao, chạy chính xác, hạn chế rung lắc để tránh gây hư cánh bơm hoặc phớt. Vật liệu trục thường là thép không gỉ hoặc thép carbon phủ chống ăn mòn.
Thân bơm: Thân bơm thường được thiết kế dạng xoắn ốc (volute), có nhiệm vụ thu nhận nước từ cánh bơm và dẫn ra cửa xả. Thiết kế dạng volute giúp chuyển đổi động năng của nước thành áp năng, giảm thất thoát áp suất và tăng hiệu suất hệ thống.
Thân bơm có thể làm bằng gang, thép hợp kim, inox hoặc composite tùy loại chất lỏng bơm.
Cổng hút – cổng xả: Cửa hút: nằm gần tâm cánh bơm, Cửa xả: nằm ở mép ngoài thân bơm. Thiết kế này giúp dòng chảy vào tâm cánh và ra ngoài với áp lực lớn.
III. Nguyên Lý Hoạt Động Của Máy Bơm Ly Tâm Trục Ngang

Nguyên lý hoạt động của bơm ly tâm trục ngang dựa trên quy luật vật lý về lực ly tâm, trong đó chất lỏng được tăng vận tốc và áp lực khi đi qua cánh bơm. Dưới đây là mô tả chi tiết quá trình hoạt động:
1. Hút chất lỏng vào tâm bơm
Khi động cơ quay trục và cánh bơm, tại tâm cánh bơm (gọi là vùng Eye of Impeller) sẽ hình thành vùng áp suất thấp. Nhờ chênh lệch áp suất này, chất lỏng được hút vào bơm thông qua cửa hút.
Điều này có nghĩa là bơm không tự hút hoàn toàn, mà cần có mực nước đầu vào hoặc cần mồi bơm trước khi sử dụng.
2. Tăng vận tốc chất lỏng
Khi chất lỏng đi vào vùng cánh bơm đang quay với tốc độ cao, các cánh bơm đẩy nước theo hướng từ tâm ra ngoài nhờ lực ly tâm, làm tăng vận tốc của nước.
3. Biến đổi động năng thành áp năng
Chất lỏng sau khi được đẩy ra khỏi mép ngoài của cánh bơm đi vào khoang thân bơm (volute).
Tại đây, thiết kế thân bơm dạng xoắn ốc giúp:
-
giảm tốc độ dòng chảy
-
tăng áp suất chất lỏng
-
chuyển đổi động năng thành áp năng
Đây là cơ chế giúp nước đi ra cửa xả với áp lực lớn.
4. Dòng chảy liên tục
Khi bơm hoạt động ổn định, quá trình:
hút → tăng vận tốc → tăng áp → đẩy ra ngoài
diễn ra liên tục và đều đặn, tạo ra dòng chảy chất lỏng ổn định.
IV. Phân Loại Bơm Ly Tâm Trục Ngang
Bơm ly tâm trục ngang có thể phân loại theo:
1. Số lượng cánh bơm
Bơm ly tâm đơn tầng cánh: Là dòng bơm dân dụng, thường được dùng trong sinh hoạt hằng ngày, bơm đơn tầng cánh thường có công suất từ thấp đến trung bình
Bơm ly tâm đa tầng cánh: Là dòng bơm thường dùng trong công nghiệp, bơm đa tầng cánh giúp tăng áp suất nước đầu ra, dùng trong hệ thống cao tầng
2. Kiểu cánh bơm:
cánh kín: dùng trong hệ thống bơm nước sạch
cánh nửa kín: áp dụng trong hệ thống bơm có hạt nhỏ
cánh mở: Thường dùng trong nông nghiệp và các ngành công nghiệp, bơm nước thải, bùn,…
3. Vật liệu chế tạo:
Inox 304/316: Hay còn được gọi là bơm ly tâm vi sinh dùng trong các ngành công nghiệp thực phẩm, yêu cầu tiêu chuẩn cao về an toàn vệ sinh…
Gang: Bơm được chế tạo bằng gang thường là những loại bơm thông dụng, được ứng dụng rộng rãi trong sinh hoạt hằng ngày.
Hợp kim: Thường được dùng trong các ngành hóa chất, do tính chống ăn mòn và độ bền cao
V. Ứng Dụng Của Bơm Ly Tâm Trục Ngang

Bơm ly tâm trục ngang được ứng dụng rộng rãi trong:
- Hệ thống cấp nước dân dụng và công nghiệp.
- Hệ thống làm mát, HVAC.
- Bơm tăng áp cho các tòa nhà cao tầng.
- Hệ thống tưới tiêu trong nông nghiệp.
- Bơm hóa chất không ăn mòn mạnh, ít tạp chất.
- Các nhà máy xử lý nước thải (đối với nước thải đã qua xử lý sơ bộ).
- Các dòng bơm ly tâm vi sinh chuyên dùng trong sản xuất thực phẩm, dược phẩm…
VI. Ưu điểm của bơm ly tâm trục ngang

Dễ dàng lắp đặt và bảo trì: Do trục bơm nằm ngang, việc tiếp cận các bộ phận bên trong như phớt, ổ đỡ, cánh bơm trở nên thuận tiện hơn rất nhiều. Điều này giúp giảm thời gian và chi phí bảo trì.
- Tính linh hoạt cao: Có thể được cấu hình với nhiều loại động cơ và khớp nối khác nhau, phù hợp với nhiều yêu cầu về lưu lượng và cột áp.
- Độ ổn định: Thiết kế nằm ngang giúp phân bổ trọng lượng tốt, giảm rung động trong quá trình hoạt động, mang lại độ ổn định cao.
- Phù hợp với chất lỏng có độ nhớt trung bình: Do cấu trúc đơn giản, chúng xử lý khá tốt các chất lỏng có độ nhớt không quá cao.
- Chi phí ban đầu thấp hơn: So với bơm trục đứng có cùng công suất, bơm trục ngang thường có chi phí đầu tư ban đầu thấp hơn.
- Khả năng tự mồi (một số loại): Mặc dù không phải tất cả, nhưng một số mẫu bơm ly tâm trục ngang được thiết kế để có khả năng tự mồi (Self-priming), tiện lợi trong các ứng dụng cần bơm từ bể chứa thấp hơn bơm.
VII. Giá Bán Bơm Ly Tâm Tại Huy Thành Pumps

Tại Huy Thành Pumps, giá bơm ly tâm trục ngang phụ thuộc vào:
-
Thương hiệu
-
Model
-
Vật liệu và kích cỡ
-
Công suất và cột áp
Thông thường, giá bán của bơm ly tâm trục ngang dao động từ:
Bơm dân dụng có công suất vừa & nhỏ: 1.200.000đ – 6.000.000đ
Bơm Công nghiệp đơn tầng cánh: 10.000.000đ – 70.000.000đ
Bơm công nghiệp đa tầng cánh: 70.000.000đ – 500.000.000đ
Ngoài ra, Huy Thành Pumps còn có dòng bơm ly tâm vi sinh Carten Pumps với mức giá từ 12.000.000đ – 100.000.000đ tùy theo công suất và công năng.
Kết lại, bơm ly tâm trục ngang vẫn là lựa chọn tối ưu trong nhiều hệ thống bơm công nghiệp và dân dụng nhờ hiệu suất ổn định, vận hành đơn giản và chi phí bảo dưỡng thấp. Việc hiểu rõ cấu tạo, nguyên lý hoạt động và tiêu chí lựa chọn giúp doanh nghiệp hoặc cá nhân không chỉ chọn đúng loại bơm phù hợp mà còn tối ưu hóa năng suất và độ bền thiết bị. Nếu bạn cần tư vấn thêm về thông số kỹ thuật hoặc báo giá từng model cụ thể, mình sẵn sàng hỗ trợ chi tiết hơn!
Xem Thêm:
